1. Home
  2. Artikelen
  3. De jaarrekening lezen - "Winst is een opvatting"

De jaarrekening lezen – “Winst is een opvatting”


Als non-financial die zijn financiële kennis wil vergroten, had ik onlangs het genoegen deel te mogen nemen aan de training 'de jaarekening lezen'. Interessant om te leren waarom uitgaven nog geen kosten zijn en ontvangsten nog geen opbrengsten. Ook het onderdeel 'cooking the books' was erg belangwekkend.

De jaarrekening lezen – “Winst is een opvatting”

Mijn mededeelnemers bestonden vooral uit ondernemers die beter wilde leren schakelen met hun accountant of controller, of die bijvoorbeeld overnameplannen hadden. Ook waren er een paar financieel managers en (business) controllers aanwezig die in hun dagelijks werk zo veel op details zaten, dat ze wel eens van grotere afstand naar de jaarrekening wilden leren kijken. Ook is het nuttig om te begrijpen hoe banken kijken naar bijvoorbeeld de werkkapitaalpositie van de onderneming.

Op het programma stonden uiteraard liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit. Maar eerst moesten we bijgespijkerd worden in individuele, boekhoudkundige journaalposten. Hier moet ik mijn bewondering uitspreken voor de Financials, want ze kunnen echt appels met peren vergelijken. Wat voor business je ook neemt, Financials kunnen alle gebeurtenissen keurig netjes naar balansposten vertalen. Het vereist wat concentratie om deze manier van denken aan te wennen.

We beginnen bij het begrip ‘winst’, een heel subjectief begrip zo blijkt. “Ik heb 417.000 euro winst gemaakt. Is dat goed?”, vroeg docent Richard Take ons. “Dat hangt er maar net van af. Stel ik ben logistiek manager en heb in mijn vrije tijd een adviespraktijken voor supply chain oplossingen opgericht. Als mijn winst daarvan 417.000 euro is, mag ik best tevreden zijn. Als mijn naam Eelco Blok van KPN is heb ik wel wat uit te leggen aan de aandeelhouders.”

In die zin zegt de kasstroom veel meer over de levensvatbaarheid van de onderneming. Wanneer de debiteuren en voorraadposten op de balans heel hoog zijn, zijn dat de eerste risicosignalen. Een bekende uitspraak is dan ook ‘cash is a fact’. De winst kun je iets over vinden. ‘Windowdressing’ is dan ook het volgende onderwerp op de agenda.

Afschrijvingen is een post die zich prima leent voor windowdressing. Stel, je koopt een machine en je gaat die in 10 jaar tijd afschrijven. In de crisis kun je die periode wel wat oprekken, zodat je de winst op peil kunt houden. “Het is vaak de accountant die je hierin adviseert”, stelt Take. Nog een post die zich goed leent voor windowdressing is voorzieningen. Je reserveert jaarlijks bijvoorbeeld 15.000 euro voor groot onderhoud. Vervolgens kun je een meevaller hebben, maar ook een tegenvaller. Het gevolg: een impairment, oftewel afwaardering van een jaarlijks boekwaardeverlies.

“Dit zit veel bedrijven dwars tegenwoordig”, aldus Take. “In de vastgoedsector bijvoorbeeld. Ze dachten Baker & McKenzie te huisvesten en het wordt een tomatenkwekerij. Vastgoed is veel minder waard geworden. Het beste wat je in zo’n geval kunt doen is in één keer schoon schip maken en je hoop naar de toekomst uitspreken. Zo zie je maar weer; financieel management is geen exacte wetenschap.”

Aan het einde van de dag zijn ik en mijn mede-cursisten nog geen accountants (wel moe), maar doorzien wij wel veel beter dan eerst de kunst van het creatief boekhouden. Dus CFO’s en ondernemers, kijk in het vervolg maar uit met windowdressing, want ik pak je!


Gerelateerde artikelen voor financials

13-04-2021 11:38

De lessen van Joost Gietelink, CFO Enza Zaden, die alweer 4 jaar meeloopt in het innovatieve familie...

13-04-2021 11:32

De Financehub-module ‘Wat is Big Data’ geeft inzicht over de inzet van (big) data binnen bedrijven.

13-04-2021 11:23

CFO TV, de tweede uitzending. Over de overeenkomsten tussen CFO én Formule 1-coureur. Gezamenlijk do...

13-04-2021 11:18

In de allereerste aflevering van CFO TV zijn Paul Verhagen, Ingrid Tigchelaar en Roel Haverland te g...

13-04-2021 10:01

In dit tweede deel van de serie gaan we verder met vragen en antwoorden omtrent het maken van liquid...

08-04-2021 09:18

Risicomanagement negatief? Zeker niet, maar alleen als risicomanagers naar een geïntegreerde benader...

18-03-2021 10:29

Zeker 70 op de 100 fusies en overnames mislukken. Na de transactie moeten tenminste HR en de financi...

17-03-2021 14:09

P&C-expert Marco van Alfen deelt 4 stappen die nodig zijn om tot een data driven cultuur in forecast...

17-03-2021 13:55

Als gevolg van Covid zijn veel organisaties in zwaar weer gekomen, waarmee het bestuur met allerlei...

17-03-2021 13:47

Met stip op nummer 1: infectieziekten. Op langere termijn zal klimaatverandering grote impact hebben...

17-03-2021 13:01

Risicomanagement negatief? Zeker niet, maar alleen als risicomanagers naar een geïntegreerde benader...

12-03-2021 11:56

IFRS en US GAAP worden hoe langer hoe meer gelijk getrokken. Overeenkomsten, verschillen, en tips.