1. Home
  2. Artikelen
  3. De jaarrekening lezen - "Winst is een opvatting"

De jaarrekening lezen – “Winst is een opvatting”


Als non-financial die zijn financiële kennis wil vergroten, had ik onlangs het genoegen deel te mogen nemen aan de training 'de jaarekening lezen'. Interessant om te leren waarom uitgaven nog geen kosten zijn en ontvangsten nog geen opbrengsten. Ook het onderdeel 'cooking the books' was erg belangwekkend.

De jaarrekening lezen – “Winst is een opvatting”

Mijn mededeelnemers bestonden vooral uit ondernemers die beter wilde leren schakelen met hun accountant of controller, of die bijvoorbeeld overnameplannen hadden. Ook waren er een paar financieel managers en (business) controllers aanwezig die in hun dagelijks werk zo veel op details zaten, dat ze wel eens van grotere afstand naar de jaarrekening wilden leren kijken. Ook is het nuttig om te begrijpen hoe banken kijken naar bijvoorbeeld de werkkapitaalpositie van de onderneming.

Op het programma stonden uiteraard liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit. Maar eerst moesten we bijgespijkerd worden in individuele, boekhoudkundige journaalposten. Hier moet ik mijn bewondering uitspreken voor de Financials, want ze kunnen echt appels met peren vergelijken. Wat voor business je ook neemt, Financials kunnen alle gebeurtenissen keurig netjes naar balansposten vertalen. Het vereist wat concentratie om deze manier van denken aan te wennen.

We beginnen bij het begrip ‘winst’, een heel subjectief begrip zo blijkt. “Ik heb 417.000 euro winst gemaakt. Is dat goed?”, vroeg docent Richard Take ons. “Dat hangt er maar net van af. Stel ik ben logistiek manager en heb in mijn vrije tijd een adviespraktijken voor supply chain oplossingen opgericht. Als mijn winst daarvan 417.000 euro is, mag ik best tevreden zijn. Als mijn naam Eelco Blok van KPN is heb ik wel wat uit te leggen aan de aandeelhouders.”

In die zin zegt de kasstroom veel meer over de levensvatbaarheid van de onderneming. Wanneer de debiteuren en voorraadposten op de balans heel hoog zijn, zijn dat de eerste risicosignalen. Een bekende uitspraak is dan ook ‘cash is a fact’. De winst kun je iets over vinden. ‘Windowdressing’ is dan ook het volgende onderwerp op de agenda.

Afschrijvingen is een post die zich prima leent voor windowdressing. Stel, je koopt een machine en je gaat die in 10 jaar tijd afschrijven. In de crisis kun je die periode wel wat oprekken, zodat je de winst op peil kunt houden. “Het is vaak de accountant die je hierin adviseert”, stelt Take. Nog een post die zich goed leent voor windowdressing is voorzieningen. Je reserveert jaarlijks bijvoorbeeld 15.000 euro voor groot onderhoud. Vervolgens kun je een meevaller hebben, maar ook een tegenvaller. Het gevolg: een impairment, oftewel afwaardering van een jaarlijks boekwaardeverlies.

“Dit zit veel bedrijven dwars tegenwoordig”, aldus Take. “In de vastgoedsector bijvoorbeeld. Ze dachten Baker & McKenzie te huisvesten en het wordt een tomatenkwekerij. Vastgoed is veel minder waard geworden. Het beste wat je in zo’n geval kunt doen is in één keer schoon schip maken en je hoop naar de toekomst uitspreken. Zo zie je maar weer; financieel management is geen exacte wetenschap.”

Aan het einde van de dag zijn ik en mijn mede-cursisten nog geen accountants (wel moe), maar doorzien wij wel veel beter dan eerst de kunst van het creatief boekhouden. Dus CFO’s en ondernemers, kijk in het vervolg maar uit met windowdressing, want ik pak je!


Gerelateerde artikelen

Vier pijlers voor betere besluiten

29-07-2020 07:46

Hoe zorg je ervoor dat jij en je team komen tot de best mogelijke beslissingen?

5 stappen in Power BI: Stap 2 Modelleren en bereke...

28-07-2020 08:15

Modelleren en berekenen, Power BI en DAX: webinar van Excel MVP Tony de Jonker.

Tips om jouw Excel-model hufterproof te maken

27-07-2020 14:48

Wil je hufterproof Excel-modellen maken dan moet je een andere mindsetting van werken in Excel aanme...

Explosieve kracht in een cel: aggregaat berekening...

27-07-2020 14:38

Data is het nieuwe goud, maar aggregaat berekeningen in Excel laten dat goud glanzen.

Excel: de kunst van rij in kolom berekeningen

27-07-2020 14:24

Ik heb Excel nog nooit op een rekenfoutje betrapt. Het is de onkunde van de gebruiker die zorgt voor...

Hoe laat je Excel leven?

27-07-2020 13:27

Kijk voorbij de dagelijkse eisen en ontdek de onbekende meerwaarde van Excel.

Hoe Power BI je helpt op koers te blijven

27-07-2020 13:12

Hoe Power BI je helpt op koers te blijven

Overstappen van Excel naar Power BI?

27-07-2020 13:05

Power BI is hot. Voor nog geen tientje per gebruiker per maand, state of the art rapportage software...

De zeven pijlers van control voor morgen

23-07-2020 13:29

Wat moet je echt beheersen om als controller mee te kunnen blijven doen? Digitalisering, globaliser...

Hoe krijg je grip op verbonden partijen?

10-07-2020 08:14

Nieuwe methode om tijdig te signaleren hoe ernstig de situatie is: risicogestuurd grip. Een serie...

Veerkracht control, voor echte meerwaarde

10-07-2020 07:58

Als wáre businesspartner van het management biedt de controller veerkracht: wendbaarheid plus weerba...

Overname? Emoties kosten geld

08-07-2020 08:48

"Na de transactie moet er worden gewerkt om de krachten te bundelen." Evert Oosterhuis, partner Inte...