1. Home
  2. Artikelen
  3. De jaarrekening lezen - "Winst is een opvatting"

De jaarrekening lezen – “Winst is een opvatting”


Als non-financial die zijn financiële kennis wil vergroten, had ik onlangs het genoegen deel te mogen nemen aan de training 'de jaarekening lezen'. Interessant om te leren waarom uitgaven nog geen kosten zijn en ontvangsten nog geen opbrengsten. Ook het onderdeel 'cooking the books' was erg belangwekkend.

De jaarrekening lezen – “Winst is een opvatting”

Mijn mededeelnemers bestonden vooral uit ondernemers die beter wilde leren schakelen met hun accountant of controller, of die bijvoorbeeld overnameplannen hadden. Ook waren er een paar financieel managers en (business) controllers aanwezig die in hun dagelijks werk zo veel op details zaten, dat ze wel eens van grotere afstand naar de jaarrekening wilden leren kijken. Ook is het nuttig om te begrijpen hoe banken kijken naar bijvoorbeeld de werkkapitaalpositie van de onderneming.

Op het programma stonden uiteraard liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit. Maar eerst moesten we bijgespijkerd worden in individuele, boekhoudkundige journaalposten. Hier moet ik mijn bewondering uitspreken voor de Financials, want ze kunnen echt appels met peren vergelijken. Wat voor business je ook neemt, Financials kunnen alle gebeurtenissen keurig netjes naar balansposten vertalen. Het vereist wat concentratie om deze manier van denken aan te wennen.

We beginnen bij het begrip ‘winst’, een heel subjectief begrip zo blijkt. “Ik heb 417.000 euro winst gemaakt. Is dat goed?”, vroeg docent Richard Take ons. “Dat hangt er maar net van af. Stel ik ben logistiek manager en heb in mijn vrije tijd een adviespraktijken voor supply chain oplossingen opgericht. Als mijn winst daarvan 417.000 euro is, mag ik best tevreden zijn. Als mijn naam Eelco Blok van KPN is heb ik wel wat uit te leggen aan de aandeelhouders.”

In die zin zegt de kasstroom veel meer over de levensvatbaarheid van de onderneming. Wanneer de debiteuren en voorraadposten op de balans heel hoog zijn, zijn dat de eerste risicosignalen. Een bekende uitspraak is dan ook ‘cash is a fact’. De winst kun je iets over vinden. ‘Windowdressing’ is dan ook het volgende onderwerp op de agenda.

Afschrijvingen is een post die zich prima leent voor windowdressing. Stel, je koopt een machine en je gaat die in 10 jaar tijd afschrijven. In de crisis kun je die periode wel wat oprekken, zodat je de winst op peil kunt houden. “Het is vaak de accountant die je hierin adviseert”, stelt Take. Nog een post die zich goed leent voor windowdressing is voorzieningen. Je reserveert jaarlijks bijvoorbeeld 15.000 euro voor groot onderhoud. Vervolgens kun je een meevaller hebben, maar ook een tegenvaller. Het gevolg: een impairment, oftewel afwaardering van een jaarlijks boekwaardeverlies.

“Dit zit veel bedrijven dwars tegenwoordig”, aldus Take. “In de vastgoedsector bijvoorbeeld. Ze dachten Baker & McKenzie te huisvesten en het wordt een tomatenkwekerij. Vastgoed is veel minder waard geworden. Het beste wat je in zo’n geval kunt doen is in één keer schoon schip maken en je hoop naar de toekomst uitspreken. Zo zie je maar weer; financieel management is geen exacte wetenschap.”

Aan het einde van de dag zijn ik en mijn mede-cursisten nog geen accountants (wel moe), maar doorzien wij wel veel beter dan eerst de kunst van het creatief boekhouden. Dus CFO’s en ondernemers, kijk in het vervolg maar uit met windowdressing, want ik pak je!


Gerelateerde artikelen

5 stappen in Power BI (2) Modelleren en berekenen

29-05-2020 11:23

Modelleren en berekenen, Power BI en DAX: webinar van Excel MVP Tony de Jonker.

De echte waarde van Power BI

29-05-2020 11:19

Je wilt bij BI-projecten zo snel mogelijk naar de niveaus delen en visualiseren, waar de waardecreat...

Visualiseren, de kunst van het verleiden (1)

29-05-2020 11:16

Visualiseren in Excel en Power BI, deel 1: de rol van hiërarchieën.

Visualiseren, de kunst van het verleiden (2)

29-05-2020 07:42

Visualiseren in Excel en Power BI, deel 2: schakelen tussen hiërarchieën.

5 stappen in Power BI

15-05-2020 13:00

Webinar van Excel MVP Tony de Jonker ontsluit de geheimen van Power BI (1)

De 8 do's en 8 don'ts bij een doorstart

15-05-2020 12:09

Wordt er in uw bedrijf een doorstart overwogen of voorbereid? Dan is het verstandig onderstaande vui...

Betere rapportages met Excel en Power BI

08-05-2020 10:56

Excel MVP Tony de Jonker's tips om met Excel en Power BI uw financiële rapportages te versnellen en...

Supermarkten in Control

15-04-2020 11:54

Supermarkten zijn het nieuwe rolmodel van de anderhalvemeter economie. Wanneer voor duurzaamheid?

Vergroot uw kennis, online en ook weer klassikaal

15-04-2020 11:54

Uw veiligheid staat voorop. Alle cursussen zijn 100% Coronaproof. Indien een leslocatie gesloten is,...

Veel horecabedrijven in de problemen bij terugbeta...

15-04-2020 11:52

Veel bedrijven komen ondanks overheidsmaatregelen in zwaar weer, mede door de terugvallende omzet va...

Coronacrisis mag geen schuldencrisis worden

15-04-2020 11:33

"Alleen samen kunnen we de financiële schade beperken." Michel van Leeuwen, directeur en gerechtsdeu...

'Organisaties niet goed voorbereid op ransomware'

15-04-2020 09:30

Organisaties lopen flink risico om geraakt te worden door ransomware én de impact kan dan groot zijn...