1. Home
  2. Artikelen
  3. 3 problemen met traditionele KPI verkeerslichten

3 problemen met traditionele KPI verkeerslichten


Verkeerslichten worden nog altijd veel gebruikt in dashboards en rapportages om aan te tonen aan welke prestaties we aandacht moeten schenken. Volgens performance management expert Stacey Barr kan dit problematisch zijn om drie redenen.

3 problemen met traditionele KPI verkeerslichten

Barr citeert collega dashboard-expert Stephen Few die het gebruik van veel kleuren in dashboards (zoals in stoplichten) afraadt om de volgende redenen. Ten eerste maken te veel kleuren een rapport overweldigend. We kunnen de belangrijke dingen niet langer onderscheiden. Hij adviseert daarom alleen kleur te gebruiken bij zaken die prioritaire aandacht moeten krijgen en daarom los van de rest gezien moeten worden. Een ander argument om op te passen met kleuren is dat tien procent van de mannelijke en één procent van de vrouwelijke populatie kleurenblind is. Barr voegt daar de volgende drie bezwaren aan toe:

Probleem #1 – Regels voor toewijzen kleuren worden inconsistent toegepast
Wanneer gebruik je welke kleuren? Je kunt denken dit duidelijk gedefinieerd te hebben, maar toch de mist in gaan. Rood staat bijvoorbeeld vaak voor een slechte of onacceptabele prestatie. Maar de regels voor wanneer iets rood is zijn vaak onvoldoende duidelijk. Is het wanneer een periode slechter is dan de voorgaande periode? Of duidt het een verslechtering van 10 procent of meer aan? Of is een KPI rood wanneer de prestatie slechter is dan de target van de betreffende periode? Ook het gebruik van groen en oranje zijn vaak onduidelijk. Om echt goed gebruik te kunnen maken van een verkeerslichtsysteem, hebben we zeer specifieke regels nodig voor het toewijzen van een verkeerslichtkleur voor elke prestatiemaatregel.

Probleem #2 – De interpretatie van verkeerslichten helpt vaak niet met verbeteren prestaties
Prestatiemetingen moeten een gids zijn in het bepalen van verbeteracties. Maar zo werkt het vaak niet met het stoplichtensysteem. Degenen die rode lichten krijgen, voelen zich bijvoorbeeld meestal niet erg empowered om aan de slag te gaan en te zorgen dat de lichten de volgende periode weer groen zijn. Degenen die groene lichten krijgen voor hun maatregelen, voelen zich opgelucht omdat ze beloond worden met een bonus, een compliment, of gewoon omdat ze verlost zijn van bijsturingen voor weer een periode. Om het maximale uit prestatiemetingen te halen moeten ze de eigenaren ervan vertrouwen geven, nieuwsgierig maken en motiveren om de prestatie proberen voortdurend iets omhoog te krijgen. Prestatiemetingen zijn niet bedoeld om anderen te beoordelen, met vingers te wijzen en symptomen te bestrijden, maar hier leiden ze in de praktijk wel vaak toe. 

Probleem #3 – Verkeerslichtregels zijn statistisch ongeldige beoordelingen van de huidige prestaties
Traditionele verkeerslichten geven ons onbedoeld de verkeerde boodschap omdat hun regels data op zo’n manier toepassen dat het leidt tot verkeerde conclusies. Dat deze maand beter is dan vorige maand, zelfs al is het met 10 procent, betekent niet dat de prestatie ook beter is. Wanneer de waarde van je maatregel tussen de 50 en 70 ligt van maand tot maand is 10 procent een hele normale variatie. Een groen licht kan dan de verkeerde indruk geven. 

Een professionele statisticus zou nooit data-analyse op zo’n manier toepassen, dus waarom financials wel in hun rapportages? Statistici bestuderen het verschijnsel van variatie, omdat alles dat we meten variaties heeft. Deze variaties worden veroorzaakt door verschillende factoren – kleine en gigantische – die in onze complexe wereld interageren om de volledige controle over prestaties van ons af te nemen. We kunnen niet verwachten dat de wereld precies voorspelbaar is en dat we volledig in control zijn. 

Deze natuurlijke variatie moet eerst worden begrepen voordat we kunnen vaststellen of er in een reeks gegevens signalen zitten op basis waarvan we conclusies kunnen trekken. Verder heeft alles een eigen uniek patroon en unieke variaties, vooral prestatiemaatregelen. De meeste verkeerslichtregels negeren dat, waardoor we soms acties ondernemen wanneer dat niet hoeft, of juist nalaten te reageren wanneer er een echt prestatieprobleem is. 

Het moge duidelijk zijn: Barr adviseert niet om dashboards te gebruiken met stoplichten, maar XmR charts. In dit artikel lees je hier meer over. 

Lees ook: Zwarte Zwanen maken 'in control' per definitie een illusie


Gerelateerde artikelen voor financials

29-07-2021 07:27

Goed personeel vinden en binden hoort ook op de radar van de controller.

29-07-2021 07:21

Voorbereiden op het einde van de coronacrisis, stap 1: liquiditeit op orde.

29-07-2021 07:18

Risico’s bij het herstarten van de economie zijn er genoeg. Ben je daar als financial al alert op?

07-07-2021 13:44

Wat houdt je als leider staande in alle hectiek van vandaag? Moed en lef zijn essentieel, bleek tijd...

07-07-2021 11:54

Waarom floreren sommige ideeën van meet af aan, terwijl andere razendsnel ter ziele gaan? Verbeter d...

07-07-2021 11:23

Zes tips om je invloed te vergroten door effectief stakeholdermanagement.

01-07-2021 14:31

Sijthoff Media heeft het cursusaanbod NBA Opleidingen overgenomen van de Koninklijke Nederlandse Ber...

11-06-2021 10:02

De rol van Power BI, nieuwe features en andere ontwikkelingen in het favoriete gereedschap van finan...

11-06-2021 09:56

De NBA heeft het onderwerp continuïteit verplicht gesteld als onderdeel van de Permanente Educatie i...

03-06-2021 11:12

Als je de gelegenheid krijgt om ergens te spreken, pak die kans dan. Spreken is één van de meest kra...

25-05-2021 10:25

Volgens Susan Swarte (oud-CFO Olympia) is een goed presterend bedrijf nog geen bedrijf dat genoeg op...

25-05-2021 09:59

‘M&A-kanonnen’ Ton van Veen (Jumbo), Brent Wissink (Just Eat TakeAway.com) en Stefan Weda (Aon) over...