1. Home
  2. Artikelen
  3. 3 problemen met traditionele KPI verkeerslichten

3 problemen met traditionele KPI verkeerslichten


Verkeerslichten worden nog altijd veel gebruikt in dashboards en rapportages om aan te tonen aan welke prestaties we aandacht moeten schenken. Volgens performance management expert Stacey Barr kan dit problematisch zijn om drie redenen.

3 problemen met traditionele KPI verkeerslichten

Barr citeert collega dashboard-expert Stephen Few die het gebruik van veel kleuren in dashboards (zoals in stoplichten) afraadt om de volgende redenen. Ten eerste maken te veel kleuren een rapport overweldigend. We kunnen de belangrijke dingen niet langer onderscheiden. Hij adviseert daarom alleen kleur te gebruiken bij zaken die prioritaire aandacht moeten krijgen en daarom los van de rest gezien moeten worden. Een ander argument om op te passen met kleuren is dat tien procent van de mannelijke en één procent van de vrouwelijke populatie kleurenblind is. Barr voegt daar de volgende drie bezwaren aan toe:

Probleem #1 – Regels voor toewijzen kleuren worden inconsistent toegepast
Wanneer gebruik je welke kleuren? Je kunt denken dit duidelijk gedefinieerd te hebben, maar toch de mist in gaan. Rood staat bijvoorbeeld vaak voor een slechte of onacceptabele prestatie. Maar de regels voor wanneer iets rood is zijn vaak onvoldoende duidelijk. Is het wanneer een periode slechter is dan de voorgaande periode? Of duidt het een verslechtering van 10 procent of meer aan? Of is een KPI rood wanneer de prestatie slechter is dan de target van de betreffende periode? Ook het gebruik van groen en oranje zijn vaak onduidelijk. Om echt goed gebruik te kunnen maken van een verkeerslichtsysteem, hebben we zeer specifieke regels nodig voor het toewijzen van een verkeerslichtkleur voor elke prestatiemaatregel.

Probleem #2 – De interpretatie van verkeerslichten helpt vaak niet met verbeteren prestaties
Prestatiemetingen moeten een gids zijn in het bepalen van verbeteracties. Maar zo werkt het vaak niet met het stoplichtensysteem. Degenen die rode lichten krijgen, voelen zich bijvoorbeeld meestal niet erg empowered om aan de slag te gaan en te zorgen dat de lichten de volgende periode weer groen zijn. Degenen die groene lichten krijgen voor hun maatregelen, voelen zich opgelucht omdat ze beloond worden met een bonus, een compliment, of gewoon omdat ze verlost zijn van bijsturingen voor weer een periode. Om het maximale uit prestatiemetingen te halen moeten ze de eigenaren ervan vertrouwen geven, nieuwsgierig maken en motiveren om de prestatie proberen voortdurend iets omhoog te krijgen. Prestatiemetingen zijn niet bedoeld om anderen te beoordelen, met vingers te wijzen en symptomen te bestrijden, maar hier leiden ze in de praktijk wel vaak toe. 

Probleem #3 – Verkeerslichtregels zijn statistisch ongeldige beoordelingen van de huidige prestaties
Traditionele verkeerslichten geven ons onbedoeld de verkeerde boodschap omdat hun regels data op zo’n manier toepassen dat het leidt tot verkeerde conclusies. Dat deze maand beter is dan vorige maand, zelfs al is het met 10 procent, betekent niet dat de prestatie ook beter is. Wanneer de waarde van je maatregel tussen de 50 en 70 ligt van maand tot maand is 10 procent een hele normale variatie. Een groen licht kan dan de verkeerde indruk geven. 

Een professionele statisticus zou nooit data-analyse op zo’n manier toepassen, dus waarom financials wel in hun rapportages? Statistici bestuderen het verschijnsel van variatie, omdat alles dat we meten variaties heeft. Deze variaties worden veroorzaakt door verschillende factoren – kleine en gigantische – die in onze complexe wereld interageren om de volledige controle over prestaties van ons af te nemen. We kunnen niet verwachten dat de wereld precies voorspelbaar is en dat we volledig in control zijn. 

Deze natuurlijke variatie moet eerst worden begrepen voordat we kunnen vaststellen of er in een reeks gegevens signalen zitten op basis waarvan we conclusies kunnen trekken. Verder heeft alles een eigen uniek patroon en unieke variaties, vooral prestatiemaatregelen. De meeste verkeerslichtregels negeren dat, waardoor we soms acties ondernemen wanneer dat niet hoeft, of juist nalaten te reageren wanneer er een echt prestatieprobleem is. 

Het moge duidelijk zijn: Barr adviseert niet om dashboards te gebruiken met stoplichten, maar XmR charts. In dit artikel lees je hier meer over. 

Lees ook: Zwarte Zwanen maken 'in control' per definitie een illusie


Gerelateerde artikelen

Vier pijlers voor betere besluiten

29-07-2020 07:46

Hoe zorg je ervoor dat jij en je team komen tot de best mogelijke beslissingen?

5 stappen in Power BI: Stap 2 Modelleren en bereke...

28-07-2020 08:15

Modelleren en berekenen, Power BI en DAX: webinar van Excel MVP Tony de Jonker.

Tips om jouw Excel-model hufterproof te maken

27-07-2020 14:48

Wil je hufterproof Excel-modellen maken dan moet je een andere mindsetting van werken in Excel aanme...

Explosieve kracht in een cel: aggregaat berekening...

27-07-2020 14:38

Data is het nieuwe goud, maar aggregaat berekeningen in Excel laten dat goud glanzen.

Excel: de kunst van rij in kolom berekeningen

27-07-2020 14:24

Ik heb Excel nog nooit op een rekenfoutje betrapt. Het is de onkunde van de gebruiker die zorgt voor...

Hoe laat je Excel leven?

27-07-2020 13:27

Kijk voorbij de dagelijkse eisen en ontdek de onbekende meerwaarde van Excel.

Hoe Power BI je helpt op koers te blijven

27-07-2020 13:12

Hoe Power BI je helpt op koers te blijven

Overstappen van Excel naar Power BI?

27-07-2020 13:05

Power BI is hot. Voor nog geen tientje per gebruiker per maand, state of the art rapportage software...

De zeven pijlers van control voor morgen

23-07-2020 13:29

Wat moet je echt beheersen om als controller mee te kunnen blijven doen? Digitalisering, globaliser...

Hoe krijg je grip op verbonden partijen?

10-07-2020 08:14

Nieuwe methode om tijdig te signaleren hoe ernstig de situatie is: risicogestuurd grip. Een serie...

Veerkracht control, voor echte meerwaarde

10-07-2020 07:58

Als wáre businesspartner van het management biedt de controller veerkracht: wendbaarheid plus weerba...

Overname? Emoties kosten geld

08-07-2020 08:48

"Na de transactie moet er worden gewerkt om de krachten te bundelen." Evert Oosterhuis, partner Inte...