1. Home
  2. Artikelen
  3. 3 problemen met traditionele KPI verkeerslichten

3 problemen met traditionele KPI verkeerslichten


Verkeerslichten worden nog altijd veel gebruikt in dashboards en rapportages om aan te tonen aan welke prestaties we aandacht moeten schenken. Volgens performance management expert Stacey Barr kan dit problematisch zijn om drie redenen.

3 problemen met traditionele KPI verkeerslichten

Barr citeert collega dashboard-expert Stephen Few die het gebruik van veel kleuren in dashboards (zoals in stoplichten) afraadt om de volgende redenen. Ten eerste maken te veel kleuren een rapport overweldigend. We kunnen de belangrijke dingen niet langer onderscheiden. Hij adviseert daarom alleen kleur te gebruiken bij zaken die prioritaire aandacht moeten krijgen en daarom los van de rest gezien moeten worden. Een ander argument om op te passen met kleuren is dat tien procent van de mannelijke en één procent van de vrouwelijke populatie kleurenblind is. Barr voegt daar de volgende drie bezwaren aan toe:

Probleem #1 – Regels voor toewijzen kleuren worden inconsistent toegepast
Wanneer gebruik je welke kleuren? Je kunt denken dit duidelijk gedefinieerd te hebben, maar toch de mist in gaan. Rood staat bijvoorbeeld vaak voor een slechte of onacceptabele prestatie. Maar de regels voor wanneer iets rood is zijn vaak onvoldoende duidelijk. Is het wanneer een periode slechter is dan de voorgaande periode? Of duidt het een verslechtering van 10 procent of meer aan? Of is een KPI rood wanneer de prestatie slechter is dan de target van de betreffende periode? Ook het gebruik van groen en oranje zijn vaak onduidelijk. Om echt goed gebruik te kunnen maken van een verkeerslichtsysteem, hebben we zeer specifieke regels nodig voor het toewijzen van een verkeerslichtkleur voor elke prestatiemaatregel.

Probleem #2 – De interpretatie van verkeerslichten helpt vaak niet met verbeteren prestaties
Prestatiemetingen moeten een gids zijn in het bepalen van verbeteracties. Maar zo werkt het vaak niet met het stoplichtensysteem. Degenen die rode lichten krijgen, voelen zich bijvoorbeeld meestal niet erg empowered om aan de slag te gaan en te zorgen dat de lichten de volgende periode weer groen zijn. Degenen die groene lichten krijgen voor hun maatregelen, voelen zich opgelucht omdat ze beloond worden met een bonus, een compliment, of gewoon omdat ze verlost zijn van bijsturingen voor weer een periode. Om het maximale uit prestatiemetingen te halen moeten ze de eigenaren ervan vertrouwen geven, nieuwsgierig maken en motiveren om de prestatie proberen voortdurend iets omhoog te krijgen. Prestatiemetingen zijn niet bedoeld om anderen te beoordelen, met vingers te wijzen en symptomen te bestrijden, maar hier leiden ze in de praktijk wel vaak toe. 

Probleem #3 – Verkeerslichtregels zijn statistisch ongeldige beoordelingen van de huidige prestaties
Traditionele verkeerslichten geven ons onbedoeld de verkeerde boodschap omdat hun regels data op zo’n manier toepassen dat het leidt tot verkeerde conclusies. Dat deze maand beter is dan vorige maand, zelfs al is het met 10 procent, betekent niet dat de prestatie ook beter is. Wanneer de waarde van je maatregel tussen de 50 en 70 ligt van maand tot maand is 10 procent een hele normale variatie. Een groen licht kan dan de verkeerde indruk geven. 

Een professionele statisticus zou nooit data-analyse op zo’n manier toepassen, dus waarom financials wel in hun rapportages? Statistici bestuderen het verschijnsel van variatie, omdat alles dat we meten variaties heeft. Deze variaties worden veroorzaakt door verschillende factoren – kleine en gigantische – die in onze complexe wereld interageren om de volledige controle over prestaties van ons af te nemen. We kunnen niet verwachten dat de wereld precies voorspelbaar is en dat we volledig in control zijn. 

Deze natuurlijke variatie moet eerst worden begrepen voordat we kunnen vaststellen of er in een reeks gegevens signalen zitten op basis waarvan we conclusies kunnen trekken. Verder heeft alles een eigen uniek patroon en unieke variaties, vooral prestatiemaatregelen. De meeste verkeerslichtregels negeren dat, waardoor we soms acties ondernemen wanneer dat niet hoeft, of juist nalaten te reageren wanneer er een echt prestatieprobleem is. 

Het moge duidelijk zijn: Barr adviseert niet om dashboards te gebruiken met stoplichten, maar XmR charts. In dit artikel lees je hier meer over. 

Lees ook: Zwarte Zwanen maken 'in control' per definitie een illusie


Gerelateerde artikelen voor financials

13-04-2021 11:38

De lessen van Joost Gietelink, CFO Enza Zaden, die alweer 4 jaar meeloopt in het innovatieve familie...

13-04-2021 11:32

De Financehub-module ‘Wat is Big Data’ geeft inzicht over de inzet van (big) data binnen bedrijven.

13-04-2021 11:23

CFO TV, de tweede uitzending. Over de overeenkomsten tussen CFO én Formule 1-coureur. Gezamenlijk do...

13-04-2021 11:18

In de allereerste aflevering van CFO TV zijn Paul Verhagen, Ingrid Tigchelaar en Roel Haverland te g...

13-04-2021 10:01

In dit tweede deel van de serie gaan we verder met vragen en antwoorden omtrent het maken van liquid...

08-04-2021 09:18

Risicomanagement negatief? Zeker niet, maar alleen als risicomanagers naar een geïntegreerde benader...

18-03-2021 10:29

Zeker 70 op de 100 fusies en overnames mislukken. Na de transactie moeten tenminste HR en de financi...

17-03-2021 14:09

P&C-expert Marco van Alfen deelt 4 stappen die nodig zijn om tot een data driven cultuur in forecast...

17-03-2021 13:55

Als gevolg van Covid zijn veel organisaties in zwaar weer gekomen, waarmee het bestuur met allerlei...

17-03-2021 13:47

Met stip op nummer 1: infectieziekten. Op langere termijn zal klimaatverandering grote impact hebben...

17-03-2021 13:01

Risicomanagement negatief? Zeker niet, maar alleen als risicomanagers naar een geïntegreerde benader...

12-03-2021 11:56

IFRS en US GAAP worden hoe langer hoe meer gelijk getrokken. Overeenkomsten, verschillen, en tips.