1. Home
  2. Artikelen
  3. Jaarverslagenanalyse: Financieel goed jaar voor gehandicaptenzorg

Jaarverslagenanalyse: Financieel goed jaar voor gehandicaptenzorg


Ondanks sombere verwachtingen, heeft de gehandicaptensector financieel een goed jaar achter de rug. Dit blijkt uit een eerste analyse van jaarverslagen over 2016 door Intrakoop, de inkoopcoöperatie van de zorg, en Verstegen accountants en adviseurs. De cijfers zijn gebaseerd op de jaarcijfers van bijna 170 organisaties werkzaam in de gehandicaptenzorg.

Jaarverslagenanalyse: Financieel goed jaar voor gehandicaptenzorg

Na een aantal moeilijke jaren krijgt de gehandicaptenzorg meer vlees op de botten en staat een aantal seinen op groen. Zo nam in 2016 de omzet toe met 2,6 procent tot in totaal 8,5 miljard euro. Ook het aantal personeelsleden steeg na jaren van krimp. Instellingen durven weer meer te besteden (inkoopuitgaven +3,3 procent) en investeren onder andere meer in hun cliënten: de patiënten- en bewonersgebonden kosten stegen afgelopen jaar met 8,8 procent veel harder dan de groei van de omzet.

Uit de jaarrekeningen blijkt dat het financiële resultaat over 2016 (+ 134 miljoen) is gedaald ten opzichte van 2015 (+ 175 miljoen), maar dit is voornamelijk het gevolg van (incidentele) hogere personeelskosten door de nabetaling van de onregelmatigheidstoeslag. In vergelijking met andere sectoren in de zorg doet de gehandicaptenzorg het gezien de financiële resultaten goed.   

Betere rendementen kleine organisaties

De gehandicaptensector hield vooraf rekening met een financieel lastig jaar als gevolg van flinke bezuinigingen in de langdurige zorg voor 2016 en 2017. Nadat eerst de bezuinigingen voor 2016 werden geschrapt, werd ook afgezien van de forse korting op de budgetten in 2017. Samen boekten de instellingen in de gehandicaptenzorg een positief resultaat van 134 miljoen euro. Dit resultaat wordt vooral gedempt door de gestegen personeelskosten. Net als in andere zorgsectoren moet ook de gehandicaptenzorg flink in de buidel tasten voor de nabetaling van onregelmatigheidstoeslagen over verlofrechten van de afgelopen vijf jaar.

In totaal hebben 28 organisaties een verlies gerapporteerd, vijf van deze organisaties schreven ook in 2015 rode cijfers. De negatieve resultaten lijken samen te hangen met de gestegen kosten voor personeel en soms reorganisatiekosten. Net als in andere zorgsectoren blijken kleinere organisaties (met een omzet tot 25 miljoen euro) gemiddeld hogere rendementen te behalen dan grote instellingen, met opvallende uitschieters van verliezen van 22 procent tot positieve cijfers van meer dan vijftig procent.  

Stijging solvalbiliteit en liquiditeit

De vermogenspositie van de gehandicaptenzorg als geheel was al gezond en is dankzij het positieve resultaat nog verder verbeterd. Toch hebben 38 van de onderzochte organisaties een solvabiliteitsratio die minder is dan de gangbare norm van 15 tot 20 procent. De solvabiliteit neemt af naarmate de organisaties groter worden. De solvabiliteit van instellingen met een omzet tot 150 miljoen euro schommelt rond de 30 procent, bij organisaties met een omzet van meer dan 300 miljoen is dat nog 20 procent. Dezelfde trend is zichtbaar bij de liquiditeit van gehandicaptenzorgorganisaties: kleine instellingen houden meer liquiditeit aan. Dit past overigens bij het risicoprofiel van kleinere organisaties. De solvabiliteit is gestegen van 26,9 procent in 2015 naar 27,7 procent in 2016, de liquiditeitsratio is gestegen van 1,26 eind 2015 tot 1,39 eind 2016. 

Groei aantal personeelsleden

De positieve financiële positie van de gehandicaptenzorg gaat ook gepaard met een groei van het aantal medewerkers. Na drie jaar op rij een daling in formatieplaatsen, is het aantal medewerkers uitgedrukt in fte’s in 2016 toegenomen met 1,7 procent tot ruim 92.000. De totale personeelskosten, inclusief inhuur van derden, nemen ruim 70 procent van de totale lasten van de sector in beslag. Binnen de personeelskosten valt vooral de stijging van de uitgaven aan personeel niet in loondienst op (+15 procent). De toename van externe inhuur wordt mede verklaard door de veranderingen in de sector. De werkzaamheden die hiermee gepaard gaan, worden vaak in projectvorm georganiseerd, waarvoor tijdelijke capaciteit wordt ingehuurd. Het gemiddelde verzuimpercentage in de gehandicaptenzorg is toegenomen van 5,5 procent in 2015 naar 5,7 procent in 2016. De gehandicaptenzorg kent hiermee het hoogste verzuim van alle deelsectoren: hoger dan bij ziekenhuizen, in de VVT of in de GGZ.  

Instellingen investeren in cliënten

Bij de onderzochte gehandicaptenzorgorganisaties dalen de investeringen weliswaar met -0,7 procent, maar de daling is aanzienlijk minder dan in voorgaande jaren. Zowel in 2014 als 2015 daalden de investeringen met circa 12 procent. Opvallend is dat organisaties meer uitgeven aan patiënt- en bewonersgebonden kosten. Dit betreft onder meer de uitgaven aan therapieën, geneesmiddelen en hulpmiddelen. De totale patiënt- en bewonersgebonden kosten stegen afgelopen jaar tot bijna 300 miljoen euro. Deze stijging van 8,8 procent is flink hoger dan de groei van de omzet (+2,6 procent) en ook sterker dan de toename van het aantal intramurale cliënten (+1,2 procent).


Gerelateerde artikelen voor financials

13-04-2021 11:38

De lessen van Joost Gietelink, CFO Enza Zaden, die alweer 4 jaar meeloopt in het innovatieve familie...

13-04-2021 11:32

De Financehub-module ‘Wat is Big Data’ geeft inzicht over de inzet van (big) data binnen bedrijven.

13-04-2021 11:23

CFO TV, de tweede uitzending. Over de overeenkomsten tussen CFO én Formule 1-coureur. Gezamenlijk do...

13-04-2021 11:18

In de allereerste aflevering van CFO TV zijn Paul Verhagen, Ingrid Tigchelaar en Roel Haverland te g...

13-04-2021 10:01

In dit tweede deel van de serie gaan we verder met vragen en antwoorden omtrent het maken van liquid...

08-04-2021 09:18

Risicomanagement negatief? Zeker niet, maar alleen als risicomanagers naar een geïntegreerde benader...

18-03-2021 10:29

Zeker 70 op de 100 fusies en overnames mislukken. Na de transactie moeten tenminste HR en de financi...

17-03-2021 14:09

P&C-expert Marco van Alfen deelt 4 stappen die nodig zijn om tot een data driven cultuur in forecast...

17-03-2021 13:55

Als gevolg van Covid zijn veel organisaties in zwaar weer gekomen, waarmee het bestuur met allerlei...

17-03-2021 13:47

Met stip op nummer 1: infectieziekten. Op langere termijn zal klimaatverandering grote impact hebben...

17-03-2021 13:01

Risicomanagement negatief? Zeker niet, maar alleen als risicomanagers naar een geïntegreerde benader...

12-03-2021 11:56

IFRS en US GAAP worden hoe langer hoe meer gelijk getrokken. Overeenkomsten, verschillen, en tips.