1. Home
  2. Artikelen
  3. Herman Molenaar: De verlammende regeldruk

Herman Molenaar: De verlammende regeldruk


Overtollige regels, procedures, protocollen: ze zijn tegenwoordig overal. In belastingen, arbeidsrecht, accounting-regels, subsidies… En het worden er alleen maar meer.

Herman Molenaar: De verlammende regeldruk

Het is een onhebbelijk menselijk trekje: worden we geconfronteerd met risico’s of calamiteiten, dan bedenken we extra regels en procedures. Zo proberen we de controle te behouden. Maar de groeiende regelberg ontneemt ons het zicht op het grotere geheel. Bij het bedenken van regels wordt te weinig de vraag gesteld waar het eigenlijk om gaat.

De gevolgen zijn groot. Inmiddels is er geen besluitvormingsproces meer te bedenken dat niet wordt gehinderd door regel- en compliancedruk. Ondernemen en groeien wordt vrijwel onmogelijk gemaakt door allerlei ‘overheden’, die steeds meer praktisch onuitvoerbare en waarde vernietigende regels bedenken. Er zijn straks wellicht meer mensen bezig met regels bedenken en handhaven dan met het uitvoeren van de activiteiten waar ze op toezien.

Ego en hebzucht

En extra regelgeving is niet eens een oplossing voor het probleem. Neem het Enron-schandaal uit de jaren ’80, een van de aanleidingen tot wereldwijd verhoogde aandacht voor corporate governance. Het zorgde indirect voor verscherpte wetgeving op dit vlak. Maar deze enorme toename in regeldruk heeft de hoofdoorzaak niet geëlimineerd. In het boek Controle is goed, vertrouwen nog beter, toont Kees Cools aan dat het niet slechte corporate governance, maar ego en hebzucht zijn die ondernemingen vernietigen. Eigenschappen die je niet bestrijdt met extra regelgeving. Meer en in toenemende mate onbegrijpelijke en complexe regels vergroten de risico’s alleen maar.

Onuitvoerbare regels

Zo worden alle bedrijven die internationaal actief zijn tegenwoordig opgezadeld met veelal onuitvoerbare regels. Bijvoorbeeld omdat men vindt dat Apple en Google de belasting ontwijken of ontduiken. Dit beeld is de laatste jaren succesvol geframed, maar klopt dit ook? Het gevolg is het instellen Country-by-Country Reporting, mijns inziens een gedrocht. Elke multinational moet per land aantonen dat een fair share van de totale winst voor belasting is aangegeven. Bij tegengestelde belangen word je speelbal van de verschillende belastingdiensten. Totaal onduidelijk is welke garanties de multinational heeft om dubbele belasting te voorkomen zodra landen onderling van mening verschillen. En een eenduidig wereldwijd criterium op basis waarvan belastbaar inkomen moet worden verdeeld is er niet.
Waarom praat men niet eerst met Google en Apple in plaats van nieuwe regels op te stellen? Geef ze een bekeuring als ze al regels hebben overtreden of versimpel de regelgeving. De reglementen zijn zo complex dat het vrijwel onmogelijk is om ze niet te overtreden.

Gezond verstand

De complexiteit van de regelgeving zorgt er bovendien voor dat bijdragen aan de samenleving sterk wordt gejuridificeerd, waardoor nut en noodzaak uit beeld raken. Wat niet expliciet is verboden, is toegestaan. De extra regelgeving naar aanleiding van Google en Apple is hét voorbeeld van te verre verwijdering van doel en bedoeling van regelgeving door complexiteit in diezelfde regels.

Ik beweer niet dat we geen regels nodig hebben, zonder zou het een chaos worden. Maar het belangrijkste is dat we begrijpen waarom ze nodig zijn. Te vaak wordt regelgeving een doel op zich. De meerderheid van de mensen voelt heel goed aan wat juist is. Laten we daarom meer vertrouwen op ons gezonde verstand.

Herman Molenaar is CFO van Vanderlande

Bekijk ook de TEDTalk van Herman Molenaar over regelgeving


Gerelateerde artikelen

5 stappen in Power BI (3) Visualisaties

02-06-2020 12:40

Best practices voor visualisaties: webinar van Excel MVP Tony de Jonker.

5 stappen in Power BI (2) Modelleren en berekenen

29-05-2020 11:23

Modelleren en berekenen, Power BI en DAX: webinar van Excel MVP Tony de Jonker.

De echte waarde van Power BI

29-05-2020 11:19

Je wilt bij BI-projecten zo snel mogelijk naar de niveaus delen en visualiseren, waar de waardecreat...

Visualiseren, de kunst van het verleiden (1)

29-05-2020 11:16

Visualiseren in Excel en Power BI, deel 1: de rol van hiërarchieën.

Visualiseren, de kunst van het verleiden (2)

29-05-2020 07:42

Visualiseren in Excel en Power BI, deel 2: schakelen tussen hiërarchieën.

5 stappen in Power BI

15-05-2020 13:00

Webinar van Excel MVP Tony de Jonker ontsluit de geheimen van Power BI (1)

De 8 do's en 8 don'ts bij een doorstart

15-05-2020 12:09

Wordt er in uw bedrijf een doorstart overwogen of voorbereid? Dan is het verstandig onderstaande vui...

Betere rapportages met Excel en Power BI

08-05-2020 10:56

Excel MVP Tony de Jonker's tips om met Excel en Power BI uw financiële rapportages te versnellen en...

Supermarkten in Control

15-04-2020 11:54

Supermarkten zijn het nieuwe rolmodel van de anderhalvemeter economie. Wanneer voor duurzaamheid?

Vergroot uw kennis, online en ook weer klassikaal

15-04-2020 11:54

Uw veiligheid staat voorop. Alle cursussen zijn 100% Coronaproof. Vanaf juni kunt u weer klassikale...

Veel horecabedrijven in de problemen bij terugbeta...

15-04-2020 11:52

Veel bedrijven komen ondanks overheidsmaatregelen in zwaar weer, mede door de terugvallende omzet va...

Coronacrisis mag geen schuldencrisis worden

15-04-2020 11:33

"Alleen samen kunnen we de financiële schade beperken." Michel van Leeuwen, directeur en gerechtsdeu...