1. Home
  2. Artikelen
  3. De controller als business partner: 5 tips

De controller als business partner: 5 tips


'Sparringpartner van de directie, het geweten van de organisatie, business partner', grote woorden en hedendaagse kwaliteiten die van de moderne controller worden verwacht. In een tijd dat in het controllersvak de meeste aandacht uitgaat naar kwaliteiten als ‘tegenwicht kunnen bieden’, integriteit en het beteugelen van overambitie. Goed vakmanschap alleen is lang niet meer voldoende om een effectieve controller te kunnen zijn.  Er wordt juist nu veel van controllers gevraagd op het gebied van empathisch vermogen en sociale vaardigheden.

De controller als business partner: 5 tips

Eric Kemperman geeft 5 onmisbare tips waarmee u in uw transformatie tot business partner uw voordeel kunt doen.

5 tips voor de controller als business partner

1. Houd uw vakkennis op orde met actuele zaken
Veel niet-financials zullen de waarde van hun controller niet kunnen afmeten aan zijn diepere vakkennis van complexe financiële zaken. Wel wordt een controller’s imago gevormd door de wijze waarop hij zich manifesteert wanneer het gaat om financiële randzaken ‘waarover iedereen een mening heeft’. Wanneer het gaat over geld wordt de controller al snel als deskundige gezien, het is goed om dit te beseffen en ook bijvoorbeeld grotere economische vraagstukken te kunnen toelichten en uitleggen. Zo heeft iedereen wel een mening over de derivaten kwestie rondom Vestia, maar weinigen begrijpen deze complexe materie. Een controller kan – buiten zijn core business en werkzaamheden – wellicht aan imago building doen door hier een bovengemiddelde kennis over te hebben en een heldere mening over te formuleren.

2. Durf stelling te nemen in situaties die vragen om een heldere richting
Wel of niet een investering doen is niet alleen een investeringscalculatie in enge zin. Het is een oordeel en besluit wat mede gevoed wordt door de onderliggende berekeningen van de financial, maar waarin andere kwalitatieve aspecten ook een rol spelen. Hebben we eerdere ervaringen opgedaan? Wat vinden onze klanten er van, die dure directie auto is wellicht goed dicht te rekenen, maar… Cijfers bestaan niet in een vacuüm, maar ontlenen hun meerwaarde aan de context waarin ze gepresenteerd worden. En die is vaak minder feitelijk en objectief dan we denken. Minus 15°C is in Friesland een reden om de rayonhoofden in allerijl bijeen te roepen en op de Noordpool een warme lentedag…

3. Toon lef
Van een goede controller wordt – juist in deze tijden – verwacht dat hij stelling durft te nemen en waar nodig een onderbouwde afwijkende mening durft uit te dragen. Dat is soms eng en niet altijd een dankbare taak. Besef wel dat u mede hiervoor bent aangesteld en dat het juist van u verwacht wordt om de organisatie voor dure en risicovolle uitglijders te behoeden. U kunt het ook omdraaien; in vele recente debacles roepen laffe omstanders nu ‘waar was onze controller?’ Dat is misschien niet fair naar de vakbroeder die destijds niet het vermogen had het tij te keren, maar daar kunnen collega controllers vandaag de dag lering uit trekken en moed uit putten. Het is een kwaliteit om non financials in te laten zien dat ‘kosten worden onderschat, inkomsten worden overschat en risico’s worden gebagatelliseerd’. Overigens is dit vaak de analyse achteraf wanneer het kalf al verdronken is. Aan u de taak en de verantwoording om dit vooraf te kunnen duiden!

4. Gebruik verkoopargumenten in plaats van product eigenschappen
Veel experts onder de controllers laten zich verleiden tot te veel – en te gedetailleerde informatie; het doet toehoorders afhaken. Inhoudelijke zaken van het controllersvak zijn veelal nauwelijks interessant voor de leek die toch niet kan doorgronden hoe een ingewikkelde belastingconstructie in elkaar steekt of hoe een derivatenpositie berekend wordt. Wel begrijpt men of er kosten worden bespaart of extra inkomsten worden gegenereerd, of juist minder risico wordt genomen, marktaandeel wordt vergroot, et cetera. Wanneer u uw auto ophaalt bij de garage wilt u weten of deze weer veilig en zuinig rijdt, niet wat de monteur allemaal heeft uitgespookt onder de motorkap!

5. Maak ingewikkelde zaken eenvoudig en overzichtelijk
Gebruik grafieken en – huis, tuin en keuken voorbeelden – die ervoor zorgen dat mensen ze echt kunnen plaatsen en doorgronden. Kijk eens naar politici, die zijn daar meester in; zij zetten hun argumenten in een discussie over bijvoorbeeld macro-economische zaken kracht bij door te stellen dat deze bezuinigingen ‘per gezin per maand zo’n 100,- in de portemonnee kosten’. Gebruik grafieken zonder cijfers bij de assen, op deze wijze demonstreert u de trend – hier gaat het over – en ontlokt u juist niet de afleidende discussie over een exact getal. Vraag naar wat de betrokkenen – bijvoorbeeld MT collega’s – zelf denken van de cijfers van het afgelopen kwartaal, voordat u ze presenteert. Op deze wijze kunt u uw verhaal er goed aan vastknopen en heeft u draagvlak en aandacht. Het werkt echt.

Er zijn nog veel meer tips te geven, maar met deze 5 komt u al een heel eind op weg naar uw status van controller als business partner. Succes, het is een prachtig vak!


Eric Kemperman is interim-controller en (financieel) directeur bij reorganisaties, fusies, verzelfstandigingen en (mega) projecten voor het bedrijfsleven en bij overheden. Hij is tevens interim-manager, trainer, adviseur en toezichthouder.


Gerelateerde artikelen

5 stappen in Power BI (3) Visualisaties

02-06-2020 12:40

Best practices voor visualisaties: webinar van Excel MVP Tony de Jonker.

5 stappen in Power BI (2) Modelleren en berekenen

29-05-2020 11:23

Modelleren en berekenen, Power BI en DAX: webinar van Excel MVP Tony de Jonker.

De echte waarde van Power BI

29-05-2020 11:19

Je wilt bij BI-projecten zo snel mogelijk naar de niveaus delen en visualiseren, waar de waardecreat...

Visualiseren, de kunst van het verleiden (1)

29-05-2020 11:16

Visualiseren in Excel en Power BI, deel 1: de rol van hiërarchieën.

Visualiseren, de kunst van het verleiden (2)

29-05-2020 07:42

Visualiseren in Excel en Power BI, deel 2: schakelen tussen hiërarchieën.

5 stappen in Power BI

15-05-2020 13:00

Webinar van Excel MVP Tony de Jonker ontsluit de geheimen van Power BI (1)

De 8 do's en 8 don'ts bij een doorstart

15-05-2020 12:09

Wordt er in uw bedrijf een doorstart overwogen of voorbereid? Dan is het verstandig onderstaande vui...

Betere rapportages met Excel en Power BI

08-05-2020 10:56

Excel MVP Tony de Jonker's tips om met Excel en Power BI uw financiële rapportages te versnellen en...

Supermarkten in Control

15-04-2020 11:54

Supermarkten zijn het nieuwe rolmodel van de anderhalvemeter economie. Wanneer voor duurzaamheid?

Vergroot uw kennis, online en ook weer klassikaal

15-04-2020 11:54

Uw veiligheid staat voorop. Alle cursussen zijn 100% Coronaproof. Indien een leslocatie gesloten is,...

Veel horecabedrijven in de problemen bij terugbeta...

15-04-2020 11:52

Veel bedrijven komen ondanks overheidsmaatregelen in zwaar weer, mede door de terugvallende omzet va...

Coronacrisis mag geen schuldencrisis worden

15-04-2020 11:33

"Alleen samen kunnen we de financiële schade beperken." Michel van Leeuwen, directeur en gerechtsdeu...