1. Home
  2. Artikelen
  3. Big data, groot gevaar: correlatie is geen causatie!

Big data, groot gevaar: correlatie is geen causatie!


Slimme analyse vindt mooie verbanden, maar leveren die inzicht of onzin?

Big data, groot gevaar: correlatie is geen causatie!

Een serie blogs over control

BLOG – We leven in een spannende tijd. Ontwikkelingen gaan snel en daardoor verandert ook het beroep van de controller. Waar vroeger vooral werd gewerkt aan de management rapportage met voornamelijk financiële informatie is het vak opgeschoven naar voorspellende analyse. Dus niet alleen maar verklaren waarom er zaken zijn gebeurd – verschillenanalyse, kostenoverschrijvingen, margedaling of stijging – maar analyse over de toekomst. Wat gebeurt er vandaag en morgen als gevolg van welk gedrag in welke processen door welke actoren? Dat is ook de belangrijkste behoefte van het management geworden.

Door Hinrich Slobbe, control prof in beide betekenissen, als associate professor aan de Business School Nederland en als directeur van Wisdom in Finance.

Samenhang of verband

Om deze analyse te ondersteunen wordt veel gewerkt met Big Data. Grote hoeveelheden gegevens worden in algoritmes gestopt waaruit vervolgens correlaties en verbanden worden afgeleid. Vervolgens worden uit die verbanden voorspellingen gedaan waarmee de toekomstige ontwikkelingen kunnen worden verklaard en er op tijd kan worden ingespeeld om mogelijke kansen en bedreigingen.

Correlatie – statistische samenhang – tussen bepaalde grootheden betekent echter nog niet dat er ook sprake is van een oorzakelijk verband. En met algoritmes die voorspellingen doen op basis van die correlaties moet voorzichtig worden omgegaan. Anders trekken we dubieuze conclusies en nemen we mogelijk de verkeerde beslissing. Spurious Correlations verzamelt zulke valse correlaties, die ons bij het leggen van verbanden – ondanks sterke correlatie – tot bescheidenheid manen. Zo is er een 99,79 procent correlatie tussen het aantal zelfmoorden en de hoeveelheid geld die de overheid aan wetenschap uitgeeft. Of wat te denken van de 99 procent correlatie tussen aantal echtscheidingen en de consumptie van margarine!

Word een betere controller in 5 dagen

Bereid je voor op de functie en werkzaamheden van de moderne controller. Volg de opleiding Controller in een Week en ontdek in vijf dagen alle facetten van de hedendaagse controllersfunctie. 

Bekijk het programma

Eenrichtingsverkeer

Het mag duidelijk zijn: correlatie betekent niet hetzelfde als verband, laat staan oorzakelijk verband of causatie. Want oorzaak en gevolg worden ook nogal eens door elkaar gehaald. Zo is er een verband tussen het aantal zonne-uren en de verkoop van badkleding, bikini’s etc. Maar je kunt niet zeggen dat door het verkopen van meer bikini’s de zon meer gaat schijnen. Een oorzakelijk verband is niet altijd eenvoudig te leggen. Zo zijn er financieel deskundigen die denken dat een winstgevende onderneming leidt tot gemotiveerde medewerkers. Degenen die echt hebben doorgeleerd weten dat het precies andersom is. Motivatie leidt tot hogere kwaliteit en klanttevredenheid. En daardoor stijgt het resultaat.

Als we voorspellende analyses willen maken moeten we eerst nadenken over de oorzaken versus de gevolgen. Daar kunnen vervolgens datasets op worden geselecteerd om oorzakelijke verbanden te kunnen bewijzen. Control gaat over beheersing van de toekomst. Die is spannend, disruptief en vernieuwend. Nieuwe verbanden leggen tussen KPI’s die wel werken. Ik kan niet wachten …

Alle blogs van prof. Hinrich Slobbe voor u op een rij gezet. 


Gerelateerde artikelen voor financials

06-09-2021 10:11

Bij email compromise-fraude wordt de identiteit van een topman binnen een bedrijf als het ware gekaa...

06-09-2021 09:42

In 'Als het er echt om gaat' bespreekt Wimjan Bos verschillende visies op risicomanagement.

06-09-2021 09:35

Effectief risico's beheersen doe je in de diepte: door controle en audit, in drie lijnen. Hoe en waa...

06-09-2021 09:19

De slager moet zeker wél zijn eigen vlees keuren: misvattingen over risicomanagement.

29-07-2021 07:27

Goed personeel vinden en binden hoort ook op de radar van de controller.

29-07-2021 07:21

Voorbereiden op het einde van de coronacrisis, stap 1: liquiditeit op orde.

29-07-2021 07:18

Risico’s bij het herstarten van de economie zijn er genoeg. Ben je daar als financial al alert op?

07-07-2021 13:44

Wat houdt je als leider staande in alle hectiek van vandaag? Moed en lef zijn essentieel, bleek tijd...

07-07-2021 11:54

Waarom floreren sommige ideeën van meet af aan, terwijl andere razendsnel ter ziele gaan? Verbeter d...

07-07-2021 11:23

Zes tips om je invloed te vergroten door effectief stakeholdermanagement.

01-07-2021 14:31

Sijthoff Media heeft het cursusaanbod NBA Opleidingen overgenomen van de Koninklijke Nederlandse Ber...

11-06-2021 10:02

De rol van Power BI, nieuwe features en andere ontwikkelingen in het favoriete gereedschap van finan...