1. Home
  2. Artikelen
  3. Big data, groot gevaar: correlatie is geen causatie!

Big data, groot gevaar: correlatie is geen causatie!


Slimme analyse vindt mooie verbanden, maar leveren die inzicht of onzin?

Big data, groot gevaar: correlatie is geen causatie!

Een serie blogs over control

BLOG – We leven in een spannende tijd. Ontwikkelingen gaan snel en daardoor verandert ook het beroep van de controller. Waar vroeger vooral werd gewerkt aan de management rapportage met voornamelijk financiële informatie is het vak opgeschoven naar voorspellende analyse. Dus niet alleen maar verklaren waarom er zaken zijn gebeurd – verschillenanalyse, kostenoverschrijvingen, margedaling of stijging – maar analyse over de toekomst. Wat gebeurt er vandaag en morgen als gevolg van welk gedrag in welke processen door welke actoren? Dat is ook de belangrijkste behoefte van het management geworden.

Door Hinrich Slobbe, control prof in beide betekenissen, als associate professor aan de Business School Nederland en als directeur van Wisdom in Finance.

Samenhang of verband

Om deze analyse te ondersteunen wordt veel gewerkt met Big Data. Grote hoeveelheden gegevens worden in algoritmes gestopt waaruit vervolgens correlaties en verbanden worden afgeleid. Vervolgens worden uit die verbanden voorspellingen gedaan waarmee de toekomstige ontwikkelingen kunnen worden verklaard en er op tijd kan worden ingespeeld om mogelijke kansen en bedreigingen.

Correlatie – statistische samenhang – tussen bepaalde grootheden betekent echter nog niet dat er ook sprake is van een oorzakelijk verband. En met algoritmes die voorspellingen doen op basis van die correlaties moet voorzichtig worden omgegaan. Anders trekken we dubieuze conclusies en nemen we mogelijk de verkeerde beslissing. Spurious Correlations verzamelt zulke valse correlaties, die ons bij het leggen van verbanden – ondanks sterke correlatie – tot bescheidenheid manen. Zo is er een 99,79 procent correlatie tussen het aantal zelfmoorden en de hoeveelheid geld die de overheid aan wetenschap uitgeeft. Of wat te denken van de 99 procent correlatie tussen aantal echtscheidingen en de consumptie van margarine!

Eenrichtingsverkeer

Het mag duidelijk zijn: correlatie betekent niet hetzelfde als verband, laat staan oorzakelijk verband of causatie. Want oorzaak en gevolg worden ook nogal eens door elkaar gehaald. Zo is er een verband tussen het aantal zonne-uren en de verkoop van badkleding, bikini’s etc. Maar je kunt niet zeggen dat door het verkopen van meer bikini’s de zon meer gaat schijnen. Een oorzakelijk verband is niet altijd eenvoudig te leggen. Zo zijn er financieel deskundigen die denken dat een winstgevende onderneming leidt tot gemotiveerde medewerkers. Degenen die echt hebben doorgeleerd weten dat het precies andersom is. Motivatie leidt tot hogere kwaliteit en klanttevredenheid. En daardoor stijgt het resultaat.

Als we voorspellende analyses willen maken moeten we eerst nadenken over de oorzaken versus de gevolgen. Daar kunnen vervolgens datasets op worden geselecteerd om oorzakelijke verbanden te kunnen bewijzen. Control gaat over beheersing van de toekomst. Die is spannend, disruptief en vernieuwend. Nieuwe verbanden leggen tussen KPI’s die wel werken. Ik kan niet wachten …

Alle blogs van prof. Hinrich Slobbe voor u op een rij gezet. 


Gerelateerde artikelen

Sijthoff Media neemt Alex van Groningen over

08-09-2020 07:55

Sijthoff Media heeft opleidingsinstituut, community-bouwer en uitgeverij Alex van Groningen overgeno...

Vier pijlers voor betere besluiten

29-07-2020 07:46

Hoe zorg je ervoor dat jij en je team komen tot de best mogelijke beslissingen?

5 stappen in Power BI: Stap 2 Modelleren en bereke...

28-07-2020 08:15

Modelleren en berekenen, Power BI en DAX: webinar van Excel MVP Tony de Jonker.

Tips om jouw Excel-model hufterproof te maken

27-07-2020 14:48

Wil je hufterproof Excel-modellen maken dan moet je een andere mindsetting van werken in Excel aanme...

Explosieve kracht in een cel: aggregaat berekening...

27-07-2020 14:38

Data is het nieuwe goud, maar aggregaat berekeningen in Excel laten dat goud glanzen.

Excel: de kunst van rij in kolom berekeningen

27-07-2020 14:24

Ik heb Excel nog nooit op een rekenfoutje betrapt. Het is de onkunde van de gebruiker die zorgt voor...

Hoe laat je Excel leven?

27-07-2020 13:27

Kijk voorbij de dagelijkse eisen en ontdek de onbekende meerwaarde van Excel.

Hoe Power BI je helpt op koers te blijven

27-07-2020 13:12

Hoe Power BI je helpt op koers te blijven

Overstappen van Excel naar Power BI?

27-07-2020 13:05

Power BI is hot. Voor nog geen tientje per gebruiker per maand, state of the art rapportage software...

De zeven pijlers van control voor morgen

23-07-2020 13:29

Wat moet je echt beheersen om als controller mee te kunnen blijven doen? Digitalisering, globaliser...

Hoe krijg je grip op verbonden partijen?

10-07-2020 08:14

Nieuwe methode om tijdig te signaleren hoe ernstig de situatie is: risicogestuurd grip. Een serie...

Veerkracht control, voor echte meerwaarde

10-07-2020 07:58

Als wáre businesspartner van het management biedt de controller veerkracht: wendbaarheid plus weerba...