1. Home
  2. Artikelen
  3. 5 dimensies van waardecreatie (FM Club financiële analyse)

5 dimensies van waardecreatie (FM Club financiële analyse)


Ondanks de sneeuw en gladheid hebben bijna 50 finance professionals de weg gevonden naar Adecco in Amsterdam voor de laatste FM Club van 2017. Het thema van deze editie was financiële analyse.

5 dimensies van waardecreatie (FM Club financiële analyse)

Bekijk hier de foto’s van FM Club 


Colinde van Vliet (Manager Werving & Selectie bij Adecco Group Nederland) toont de bezoekers eerst de trends in de arbeidsmarkt voor financials. Er is momenteel schaarste naar hoogopgeleide finance profielen. Slechts 14 procent is momenteel actief op zoek naar een baan. Wel is er een grote latente groep. Zij zijn te bewegen met flexibiliteit in werktijden, de mogelijkheid tot thuiswerken, interessante inhoud en persoonlijke ontwikkeling. Ook salaris en pensioenopbouw vinden financials belangrijk. 

5 dimensies van waardecreatie
Waardecreatie vindt in iedere organisatie plaats. Het meten van waardecreatie aan de hand van cashflow is de eerste dimensie van waarde. 

Dimensie 1: Cashflow
“Cash management is de oudste discipline binnen financieel management”, begint Hinrich Slobbe (financieel analist en docent voor o.a. Alex van Groningen). “2600 jaar geleden is het geld uitgevonden en zo oud is dus uw vakgebied.”

Wanneer de waardecreatie opdroogt in een bedrijf, merken de geldtellers dat aan de cashflow zijde. Er zijn verschillende problemen die zich met het werkkapitaal kunnen voordoen. Het grootste probleem ontstaat wanneer de cashflow snel daalt bij een achterhaald businessmodel terwijl de kosten en verplichtingen grotendeels ongewijzigd blijven. Zo raakte Free Record Shop halverwege 2013 in de problemen. Het imperium van Hans Breukhoven had het aantal winkels in 12 jaar tijd al teruggebracht van 200 naar 140, maar dat was niet genoeg om de impact van de snel inzakkende cd en dvd-verkoop op de cashflow op te vangen. 

Dimensie 2: Winst of verlies
“Het voordeel van cashflow is dat het objectief is. Het nadeel is dat het erg traag is”, zegt Slobbe. “Tussen waardecreatie en cashflow kan soms wel maanden zitten. Je stuurt dus altijd in de achteruitkijkspiegel.”

De oplossing hiervoor – het baten en lasten stelsel – werd bedacht door wiskundige Luca Bartolomeo de Pacioli in 1494. Het boekhoudsysteem dat hij ontwikkelde, dat bekend staat als Venetiaans of Dubbel boekhouden, stelde ondernemingen in staat de werkelijke prestaties van bedrijven te doorgronden. Hij deed dit in opdracht van de machtige familie Medici die toen bezig waren met allerlei kapitaalintensieve projecten.

Een financiële analyse begint altijd bij de strategie, stelt Slobbe, omdat je moet weten welke kwaliteiten een bedrijf nodig heeft en of de gemaakte financiële keuzes daarbij passen. In de opleiding Controller in een Week behandelt Slobbe de case van autobedrijf Van Besouw. Uit de strategische analyse blijkt dat Van Besouw’s grootste kracht ligt in het snel beschikbaar kunnen hebben van alle merken auto’s ‘waar de kop vanaf af’ voor dealers. Uit de financiële analyse blijkt vervolgens dat het bedrijf veel heeft geïnvesteerd in een showroom met dure auto’s: een keuze die niet bijdraagt aan de kernkwaliteit van Van Besouw. Bovendien zijn de marges erg laag in de autobranche: er moeten heel veel tweedehandsjes verkocht worden om één dure Hummer op de balans te financieren. 


Plaats in de organisatie: De eerste twee dimensies vallen aan linkerkant van financial accounting. Vanaf de derde dimensie zitten we aan de kant van de core activiteiten waarmee bedrijven waarde creëren voor hun klanten. 

Dimensie 3: Waardepropositie
“Bij de derde dimensie gaan we het hebben over de waardepropositie als basis om in control te komen. Dit is het terrein van de business controller”, aldus Slobbe. “25 jaar geleden bedacht Robert S. Kaplan – uitvinder van de Balanced Scorecard – dat finance niet alleen aan de gevolgenkant, maar ook aan de oorzakenkant zou moeten zitten. Hij noemde dat ‘putting strategy into daily action’.”

Slobbe geeft het voorbeeld van een hotelgroep dat klanten een merkloos biertje voorschotelt omdat ze dat met korting kunnen krijgen. “Waarom kiezen klanten voor jou? Als het antwoord korting is, dan is je bedrijf ten dode opgeschreven. Wat het hotel zou moeten doen is Heineken op de kaart zetten. De toename in verkoop aan alle toeristen die in de hotels verblijven, maakt de hogere inkoopprijs meer dan goed. Heineken creëert waarde; door een uitmuntend product te maken, maar ook door het merk te laden met veel marketing, bijvoorbeeld door James Bond het bier te laten drinken.”

Dimensie 4: Innovatiekracht
“Wanneer de financial in control wil komen, zal hij ook regelmatig moeten checken of de innovatiegraad van een onderneming nog op peil zit”, stelt Slobbe. “Investeren we genoeg? De controller zal hiervoor op hele andere KPI’s moeten sturen dan de resultaten van de afgelopen periode.”

“Voorbeelden genoeg waar dit is misgegaan”, vervolgt Slobbe. “Neem Kodak. De eerste digitale camera ooit is bij Kodak zelf ontwikkeld, maar de directeuren zagen dit niet als kans om hun eigen businessmodel te ontwrichten. Ze zagen niet in waarom hun klanten dit ooit zouden willen, en bovendien zou het een eeuwigheid duren voordat de camera klaar voor de consument zou zijn. In 2012 ging Kodak failliet en in hetzelfde jaar nam Facebook digitale fotodienst en sociaal netwerk Instagram over voor 1 miljard dollar.”  

Dimensie 5: Bron (why van de organisatie) 
De laatste dimensie heeft met cultuur te maken en de bekende leiderschapsgoeroe Peter Drucker zei al: 'culture eats strategy for breakfast'. Als cultuur botst met control, dan wint cultuur. Wederom voorbeelden genoeg. “Neem de Libor-affaire bij Rabobank. Vijf man bij een coöperatie besluiten klanten een poot uit te draaien om geld te verdienen. De link met de ‘why’ van de organisatie is compleet verloren. Gevolgen: Triple A kwijt, 8 miljoen euro boete en het vertrouwen blijvend beschadigd.” 

Een ander voorbeeld is Imtech. Slobbe: “Wij financieel analisten zagen het faillissement al vijf jaar aankomen. Topman René van der Bruggen duldde geen enkele tegenspraak en had een angstcultuur gecreëerd. Dat hoorde je overal. Het zaadje voor toekomstige fraude was al gelegd. De les: als jij werkt voor een bedrijf waar de cultuur niet deugt, moet je om je heen gaan kijken naar een nieuwe baan.” 

Leiderschap heeft veel invloed op de vijf dimensies. Slobbe: “Bij de derde dimensie gaat het om waarom een klant voor jou kiest. Bij de vijfde over waarom jij voor een klant kiest. Wanneer aandeelhouderswaarde belangrijker is dan de klant en personeelswaarde vernietig je op den duur de business. Ik heb niks tegen aandeelhouderswaarde, maar die moet je wel via de juiste aanvliegroute realiseren. Wanneer je streeft naar beheersing, kun je niet om de bedrijfscultuur heen. Soft controls zijn dus extreem belangrijk. In de meeste rapportages die ik zie is 70 tot 80 procent van de KPI’s financieel van aard. Finance professionals hebben nog werk te doen om die balans goed te krijgen en ook in de hogere dimensies in control te komen.”

Tijdens de eerste twee edities van FM Club in 2018 staan de uiterst actuele onderwerpen cyber security en blockchain centraal. Meld u nu alvast aan en verzeker u van een plek. 


Gerelateerde artikelen voor financials

06-10-2020 14:26

Het waarderen van een bedrijf kan knap lastig zijn, zeker in een periode van crisis. We vroegen een...

30-09-2020 10:44

"Zorg dat je er heel snel bij bent." Ronald Molendijk, spreker op FM Dag 2020.

30-09-2020 10:40

Coronacrisis versnelt ontwikkeling online bedrijfsonderwijs met als voordeel maximale kennisoverdrac...

30-09-2020 10:31

Een geslaagde digitale transformatie is meer dan de digitalisering van bestaande processen, producte...

30-09-2020 08:49

Acht verschillende bedrijfsculturen: in welke werkt u?

08-09-2020 07:55

Sijthoff Media heeft opleidingsinstituut, community-bouwer en uitgeverij Alex van Groningen overgeno...

29-07-2020 07:46

Hoe zorg je ervoor dat jij en je team komen tot de best mogelijke beslissingen?

28-07-2020 08:15

Modelleren en berekenen, Power BI en DAX: webinar van Excel MVP Tony de Jonker.

27-07-2020 14:48

Wil je hufterproof Excel-modellen maken dan moet je een andere mindsetting van werken in Excel aanme...

27-07-2020 14:38

Data is het nieuwe goud, maar aggregaat berekeningen in Excel laten dat goud glanzen.

27-07-2020 14:24

Ik heb Excel nog nooit op een rekenfoutje betrapt. Het is de onkunde van de gebruiker die zorgt voor...

27-07-2020 13:27

Kijk voorbij de dagelijkse eisen en ontdek de onbekende meerwaarde van Excel.