1. Home
  2. Artikelen
  3. 1+1=2 Control

1+1=2 Control


Een controller moet door blijven vragen, want simpele waarheden bestaan lang niet altijd.

1+1=2 Control

Een serie blogs over control.

BLOG – Soms zijn conclusies zo logisch dat ze wel waar moeten zijn. Eén plus is één is immers twee? Niet dus. Scorebord journalistiek noemde Co Adriaanse, een wijze voetbalcoach, dat vroeger al. Toch staan managementrapportages en beslissingsondersteunende notities vaak bol van de ogenschijnlijk juiste maar helaas toch halve waarheden. Helaas soms zelf flagrante leugens. Er zijn beslissers die op hun onderbuikgevoel willen beslissen en niet te veel over grijstinten nadenken. Toch zal de controller over deze short cuts van de waarheid heen moeten stappen en altijd aan hoor en wederhoor moeten doen. Onderzoeken hoe het echt zit en dan de beslissers daarover informeren voordat zij tot hun oordeelsvorming komen.

Door Hinrich Slobbe, control prof in beide betekenissen, als associate professor aan de Business School Nederland en als directeur van Wisdom in Finance.

Toen de geallieerden in 1945 de Verklaring van Potsdam opstelden werden daarin ook de voorwaarden voor de capitulatie van de Japanners in opgenomen. De Japanse premier Kantaro Suzuki reageerde volgens de Amerikanen nogal bot omdat zij vertaalden dat hij de voorwaarden “aan zijn laars zou lappen”. Tien dagen later viel de bom op Hiroshima. De andere betekenis van het woord dat Suzuki gebruikte was: “Ik heb de voorwaarden gelezen en ik zal erover nadenken”. Nogal wrang dat een vertaling in een andere context, gevoegd bij het vermoeden dat Japan zich toch niet zou overgeven, tot het desastreuze besluit van president Truman kon leiden.

Geschiedenis herhaalt …

De Tweede Wereldoorlog biedt een keur aan voorbeelden van matig geïnformeerde bevelhebbers die daardoor historische fouten maakten. De oorlog heeft in Nederland een jaar langer geduurd door een noodlottig verlopen Market Garden. Informatie over de aanwezigheid van versterkte Duitse troepen rondom Arnhem kwam niet bij de juiste personen terecht of werd niet geloofd omdat het niet “in het plaatje” paste van gedesoriënteerde Duitsers die de oorlog eigenlijk al verloren hadden. Voor het westen van Nederland betekende dit een hongerwinter met onnoemelijk veel menselijk leed.

Niet alleen in oorlogen speelt miscommunicatie een doorslaggevende rol. Columbus zou Amerika ontdekt hebben vanwege een rekenfout. Het verhaal gaat dat hij dacht een kortere weg naar India te hebben ontdekt via de westelijke route. De documenten waarop hij zich zou hebben gebaseerd waren echter in Hasjemitische mijlen en die zijn veel langer dan de Europese mijl. Ondanks de gelukkige bijvangst haalde ook hij niet het beoogde resultaat.

… ook in het bedrijfsleven

Halve waarheden, misrekeningen en communicatiestoringen leidden ook in het bedrijfsleven tot grote gevolgen. Kodak ging de mist in met digitale camera’s, door eendimensionaal vast te houden aan chemische processen die samenhingen met het ontwikkelen en afdrukken van foto’s. Nokia mist de slag bij smartphones, door te laat te snappen dat het niet om de productie en distributie van hardware gaat, maar om software en service. Allemaal voorbeelden van verouderd denken en een cultuur die naar de makkelijke conclusies leidt.

1+1 is niet altijd 2. Het kan soms 3 zijn, ook wel 1,5, of zelfs -2 is mogelijk. Een controller als beslissingsondersteuner moet bedacht zijn dat een simpele waarheid niet bestaat. Dat doorvragen nodig is om tot een doorwrocht oordeel te komen. Dit vraagt om nieuwe control, naast de spreadsheets meer twijfel meewegen, scenario’s uitwerken, cultureel bepaalde blinde vlekken wegwerken. Denk hier de komende week maar eens over na, dan tracht ik in deel twee een tipje van de sluier op te lichten.

Alle blogs van prof. Hinrich Slobbe voor u op een rij gezet.


Gerelateerde artikelen

Vier pijlers voor betere besluiten

29-07-2020 07:46

Hoe zorg je ervoor dat jij en je team komen tot de best mogelijke beslissingen?

5 stappen in Power BI: Stap 2 Modelleren en bereke...

28-07-2020 08:15

Modelleren en berekenen, Power BI en DAX: webinar van Excel MVP Tony de Jonker.

Tips om jouw Excel-model hufterproof te maken

27-07-2020 14:48

Wil je hufterproof Excel-modellen maken dan moet je een andere mindsetting van werken in Excel aanme...

Explosieve kracht in een cel: aggregaat berekening...

27-07-2020 14:38

Data is het nieuwe goud, maar aggregaat berekeningen in Excel laten dat goud glanzen.

Excel: de kunst van rij in kolom berekeningen

27-07-2020 14:24

Ik heb Excel nog nooit op een rekenfoutje betrapt. Het is de onkunde van de gebruiker die zorgt voor...

Hoe laat je Excel leven?

27-07-2020 13:27

Kijk voorbij de dagelijkse eisen en ontdek de onbekende meerwaarde van Excel.

Hoe Power BI je helpt op koers te blijven

27-07-2020 13:12

Hoe Power BI je helpt op koers te blijven

Overstappen van Excel naar Power BI?

27-07-2020 13:05

Power BI is hot. Voor nog geen tientje per gebruiker per maand, state of the art rapportage software...

De zeven pijlers van control voor morgen

23-07-2020 13:29

Wat moet je echt beheersen om als controller mee te kunnen blijven doen? Digitalisering, globaliser...

Hoe krijg je grip op verbonden partijen?

10-07-2020 08:14

Nieuwe methode om tijdig te signaleren hoe ernstig de situatie is: risicogestuurd grip. Een serie...

Veerkracht control, voor echte meerwaarde

10-07-2020 07:58

Als wáre businesspartner van het management biedt de controller veerkracht: wendbaarheid plus weerba...

Overname? Emoties kosten geld

08-07-2020 08:48

"Na de transactie moet er worden gewerkt om de krachten te bundelen." Evert Oosterhuis, partner Inte...